“Niet elke arts of verpleegkundige is in staat een goed gesprek over seksualiteit te voeren. En dat hoeft ook niet. Maar je moet wel kunnen vertellen waar, binnen de eigen organisatie of elders, die mogelijkheid aanwezig is”.

Henk Elzevier, uroloog/seksuoloog (LUMC)

Zorgverleners


Kanker en de verschillende behandelingen grijpen diep in op het leven van mensen. Al deze veranderingen kunnen direct en indirect leiden tot seksuele problemen. Wat door kanker verandert op seksueel gebied, kan voor iedere patiënt verschillen. Ondanks het feit dat seksuele problemen als zeer belastend worden ervaren, groeit het wetenschappelijke bewijs dat veel patiënten niet of nauwelijks met hun zorgverlener over seksualiteit spreken of informatie over seksualiteit verkrijgen. Het onderwerp seksualiteit en kanker komt vaak niet aan de orde in de spreekkamer.

Wel doen

  • stuur het gesprek heel geleidelijk naar het onderwerp
  • laat merken dat het waarschijnlijk is dat er seksuele problemen zijn. Zeg bijvoorbeeld: “Bij deze vorm van kanker komen seksuele klachten vaak voor”
  • zorg dat het onderwerp seksualiteit logisch aansluit op uw gesprek. U heeft bijvoorbeeld net incontinentieklachten besproken en begint dan over seksualiteit
  • benoem het taboe. Bijvoorbeeld door te zeggen: “Het is geen makkelijk onderwerp, maar mag ik u toch iets vragen over…?”
  • kies eventueel voor de ‘beleidsbenadering’. “In dit ziekenhuis hebben we afgesproken om seksualiteit bespreekbaar te maken.”

Pas op voor

  • probeer te moeilijk of verhullend taalgebruik te vermijden (“Heeft u klachten van onderen?”)
  • wees niet te direct
  • draai niet om de hete brij heen
  • verwacht niet dat iedereen heel gemakkelijk over seks praat.
Wat vinden uw patiënten? Bron: onderzoek NFK, maart 2017

Patiënten vinden voor zorgverleners:

  • 6 op de 10 mensen vindt dat zorgverleners standaard informatie zouden moeten geven over seksualiteit
  • 1 op de 3 vindt dat de partner hierbij betrokken moet worden
  • ook 1 op de 3 vindt dat de zorgverlener niet moet wachten totdat de patiënt er zelf over begint
  • 1 op de 3 vindt dat er laagdrempelig een verwijzing zou moeten worden aangeboden.
Tips van patiënten aan zorgverleners

Patiënten vragen van zorgverleners:

  • geef al vóór de behandeling aan dat er kans is op seksuele veranderingen
  • geef aan waar mensen informatie kunnen vinden, zoals op deze website, in een inloophuis of bij een patiëntenorganisatie
  • doe er gewoon over en maak er geen punt van
  • breng het onderwerp seksualiteit niet te direct onder de aandacht. Geef mensen even de tijd om na te denken over dit onderwerp
  • denk niet dat dit onderwerp niet speelt bij bijvoorbeeld ouderen.